غربالگری (تشخیص زود هنگام) سرطان پستان:

گروه هدف: زنان 20 تا 69 سال

برنامه غربالگری:

از سن 20 تا 69 سالگی بایستی:

  • تشویق به انجام خودآزمائی ماهانه پستان
  • پیگیری انجام معاینه بالینی سالانه توسط پزشک از 20 سالگی
  • شروع انجام ماموگرافی از سن 40 سالگی.

در سن 40 سالگی اولین ماموگرافی انجام شود و در صورت نبود مشکل، به فاصله هر 2 سال تکرار شود. در صورت وجود مشکل، با نظر پزشک ماموگرافی سالانه تکرار شود.

  • در صورت ابتلاي یکی از نزدیکان درجه یک خانواده به سرطان پستان، انجام ماموگرافی از 35 سال توصیه می شود.

ماموگرافی

درصورتی که سن ابتلا به سرطان پستان در اقوام درجه 2 خانواده، زیر 20 سال باشد، انجام ماموگرافی از 35 سال توصیه می شود.

  • زیر سن 40 سال روش تشخیصی برای بررسی مشکلات پستان، سونوگرافی است.
  • زنان در سنین قبل از یائسگی بهتر است پستان هاي خود را هر ماه 7 تا 10 روز پس از شروع دوره قاعدگی معاینه کنند. در زنان یائسه انتخاب یک تاریخ مشخص، روش مفیدي براي به خاطر آوردن زمان انجام ماهیانه خودآزمائی پستان می باشد. درصورت بروز هرگونه مشکل، به پزشک مراجعه نمایند.
  • در سنین 50 تا 60 سال انجام ماموگرافی باعث تشخیص زودهنگام سرطان پستان خواهد شد. بنابراین پیگیري این رده سنی از اهمیت ویژه اي برخوردار است.
  • پس از 69 سالگی نیازي به غربالگري نیست.

اهمیت ماموگرافی و معاینه در تشخیص زودرس:

  • اندازه متوسط توده کشف شده در زنانی که هر سال ماموگرافی انجام داده اند، در حدود 1 سانتیمتر (یک نخود) می باشد.
  • اندازه متوسط توده کشف شده در زنانی که براي اولین بار ماموگرافی انجام داده اند، حدود 5/1 سانتی متر (فندق بدون پوست) است.
  • اندازه متوسط توده کشف شده در زنانی که ماموگرافی انجام نداده اند، ولی شخصاً پستان خود را معاینه می کنند، در حدود 2 سانتی متر (فندق با پوست) می باشد.
  • اندازه متوسط توده سرطانی در زنانی که هیچ نوع آزمایشی انجام نداده اند و اتفاقی آن را پیدا می کنند، حدود 3 سانتی متر (گردو) است.

 آنچه باید بدانیم:

  • اغلب توده هاي پستان سرطانی نیستند.
  • مشاهده هر توده الزاما به معنی انجام عمل جراحی برداشتن پستان نیست.
  • سرطان پستان اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود می تواند درمان شود.
  • آشنایی با عوامل ایجاد سرطان پستان و نشانه های این بیماری ضروری است.
  • سرطان پستان اگر در مراحل پیشرفته تشخیص داده شود می تواند کشنده باشد.
  • در صورت وجود هر مشکل در پستان مراجعه هر چه سریع تر به پزشک ضروري است.

عوامل خطرساز سرطان پستان:

  • جنس (در خانم ها شایع تر است)
  • سن بالاي 52 سالگی
  • شروع قاعدگی قبل از 12 سالگی (سن منارك)
  • زایمان نداشتن یا اولین حاملگی بعد از سن 30 سالگی
  • یائسگی دیررس (بالاي سن 55 سالگی)
  • سابقه بیماري هاي خوش خیم پستان در فرد
  • سابقه سرطان پستان در فرد
  • سابقه خانوادگی سرطان پستان (به ویژه قبل از یائسگی و سرطان هاي پستان دو طرفه)
  • وجود سابقه خانوادگی سرطان پستان و خصوصاً در یکی از اقوام نزدیک پیش از یائسگی
  • سابقه خانوادگی سرطان پستان در افراد مذکر خانواده
  • تعدد بستگان درجه یک مبتلا به سرطان پستان و سن پایین آن ها در زمان تشخیص بیماري
  • ابتلا به سایر بدخیمی ها (ابتلا به سرطان تخمدان،کولون و یا سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پروستات)
  • درمان جایگزین با هورمون پس از یائسگی (رژیم هاي هورمونی شامل مخلوط استروژن و پروژسترون)
  • مصرف الکل
  • افزایش وزن پس از یائسگی
  • مصرف دخانیات
  • کم تحرکی یا عدم فعالیت جسمانی منظم
  • چاقی
  • فعالیت شغلی در شیفت شب
  • تراکم زیاد بافت پستان

علايم هشداردهنده سرطان پستان:

  • خروج ترشح از نوك پستان خونی و یا آبکی (خونابه اي)
  • تغییرات توده پستان (اندازه و تغییر در اندازه سفتی یا نرمی، ترکیب بافتی، قابلیت حرکت توده)
  • درد پستان (دوره اي یا مداوم)
  • تغییر در شکل، اندازه یا بافت پستان
  • تغییرات پوستی: خارش مزمن، زخم مزمن نوك پستان، تغییرات یکطرفه در پوست پستان و یا حالت پوست پرتقالی شدن پوست پستان
  • تورفتگی تمام نوك پستان